1.
"Naiintindihan ko ang punto mo tungkol sa gramatika at sa posisyon ng theos bilang predicate nominative. Totoo naman na hindi laging 'indefinite' (isang) ang kahulugan ng isang pangngalan kapag walang artikulo. Pero ang tanong dito, ano ang intensyon ni Juan?
Kung titingnan natin ang ibang bahagi ng Ebanghelyo ni Juan, kapag tinutukoy niya ang Kataas-taasang Diyos, halos laging may artikulo (ho theos). Sa Juan 1:1, bakit niya pinagtabi ang theos na may artikulo at theos na wala? Kung gusto niyang sabihing magkapareho sila ng kalikasan sa paraang 'pantay,' marami siyang ibang salitang Griyego na pwedeng gamitin gaya ng theios (divine).
Ang pagpili ni Juan na huwag lagyan ng artikulo ang pangalawang theos ay isang malinaw na paraan para ipakita na ang Salita ay hindi ang mismong Diyos na kasama niya. Para sa amin, ang 'qualitative' na gamit dito ay hindi nangangahulugang 'pagka-Diyos' sa diwa ng pagiging kapantay, kundi pagiging 'tulad-diyos' o makapangyarihan—dahil ang Salita ang pinakamataas na representasyon ni Jehova."
"Sinasabi mo na iisa ang kalikasan pero magkaiba ang persona. Pero sa Bibliya, ang konsepto ng 'isang kalikasan pero tatlong persona' (o dalawa) ay wala ni isang direktang talata na nagpapaliwanag niyan. Ang itinuturo ng Bibliya ay simple: Ang Ama ay ang Diyos, at ang Anak ay ang Anak.
Isipin mo ito: Sa Juan 1:18, sinabi: 'Walang taong nakakita sa Diyos kailanman.' Pero si Jesus ay nakita ng mga tao, nahawakan, at namatay pa nga. Kung ang Salita ay 'Diyos sa kalikasan,' paanong magiging totoo ang sinabi ni Juan na walang nakakita sa Diyos? Ibig sabihin, may malinaw na hangganan ang kalikasan ni Jesus kumpara sa kalikasan ng kaniyang Ama na si Jehova, na 'walang hanggan' at 'hindi nakikita.'"
"Sabi mo hindi nasisira ang pagkakaiba ng persona. Pero kung sasabihin natin na ang Salita ay 'Diyos' din sa buong diwa nito, nagkakaroon tayo ng dalawang Diyos (Ditheism) o kaya ay nilalabag natin ang utos na 'si Jehova na ating Diyos ay iisang Jehova' (Marcos 12:29).
Para sa amin, ang pinaka-logical at biblical na paliwanag ay ang sinabi ni Jesus mismo sa Juan 14:28: 'Ang Ama ay lalong dakila kaysa sa akin.' Hindi lang ito tungkol sa tungkulin noong nandito siya sa lupa; ito ay tungkol sa kung sino talaga sila. Ang Ama ang Source, ang Anak ang mula sa Ama. Ang kalikasan ni Jesus ay 'spirit' gaya ng Ama, pero hindi siya ang 'Kataas-taasan' (Most High)."
2. "Naiintindihan ko 'yung punto mo na ang sabi sa Juan 1:3 ay 'lahat' (panta). Pero sa Bibliya, ang salitang 'lahat' ay madalas gamitin sa paraang may exception o hindi kasama ang mismong pinagmumulan.
Halimbawa, sa 1 Corinto 15:27, sinabi na ang lahat ng bagay ay ipinasailalim ng Diyos kay Kristo. Pero malinaw na sinabi doon na 'hindi kasama' ang Diyos na nagpasailalim nito. Sa madaling salita, ang 'lahat' sa Juan 1:3 ay tumutukoy sa lahat ng iba pang bagay na nilikha matapos si Jesus. Gaya ng sinasabi sa Colosas 1:16 sa New World Translation, lahat ng 'ibang' bagay ay nilikha sa pamamagitan niya. Bakit 'ibang bagay'? Dahil sa bersikulo 15, tinawag si Jesus na 'panganay sa lahat ng nilalang' (firstborn of all creation). Kung siya ang panganay sa mga nilalang, ibig sabihin, bahagi siya ng grupo ng mga nilalang bago pa ginawa ang 'lahat' ng iba pa."
"Totoo na ang Diyos ay gumagawa sa pamamagitan ng kaniyang karunungan o kapangyarihan. Pero sa Juan 1:1-3, ang Salita (Logos) ay inilalarawan bilang isang persona na kasama ng Diyos.
Kung titingnan natin ang Kawikaan 8:22-30, na para sa amin ay tumutukoy sa প্র-tao (pre-human) na si Jesus bilang 'Karunungan,' sinabi niya: 'Ako ay inilabas ni Jehova bilang simula ng kaniyang lakad.' At noong nilalang ang langit at lupa, naroon siya sa tabi ng Diyos bilang 'dalubhasang manggagawa' (master worker).
Dito natin makikita na ang pagiging 'instrumento' ni Jesus ay hindi dahil siya ay isang abstract na lakas lang ng Diyos, kundi dahil siya ay isang hiwalay na persona na nilalang muna ni Jehova bago ang lahat. Ang paggamit ng di’ autou (through him) ay nagpapatunay na may 'Source' (ang Ama) at may 'Agent' (ang Anak)."
"Sinasabi mo na sablay ang analogy ng arkitekto, pero sa tingin ko, ito ang pinaka-accurate na paliwanag sa role ni Jesus. Sa Hebreo 3:4, sinabi na ang nagtayo ng lahat ng bagay ay ang Diyos. Pero gaya ng isang hari na nagpapagawa ng gusali sa pamamagitan ng kaniyang mga tauhan, si Jehova ang 'Grand Creator' pero ang kaniyang Anak ang nag-execute ng trabaho.
Ang Salita ay 'kasama na sa simula,' pero ang simula (arche) na tinutukoy sa Juan 1:1 ay ang simula ng paglalang, hindi ang kawalang-hanggan ng Diyos. Si Jehova lang ang tinatawag na 'Haring walang hanggan' (1 Timoteo 1:17). Si Jesus, bilang 'panganay,' ay may simula—at ang simula niyang iyon ang nagbigay-daan para malikha ang 'lahat ng bagay' sa pamamagitan niya."
3.
Juan 14:28 ("Ang Ama ay lalong dakila")
"Sinasabi mo na ang pagiging 'mas dakila' ng Ama ay dahil lang sa kalagayan ni Jesus bilang tao. Pero kung susuriin natin ang Bibliya, ang pagpapasakop ni Jesus sa Ama ay hindi natapos noong umakyat siya sa langit.
Sa 1 Corinto 11:3, sinabi ni apostol Pablo—na isinulat ito noong nasa langit na si Jesus—na 'ang ulo ng Kristo ay ang Diyos.' Kung ang pagiging mas mababa ni Jesus ay pansamantala lang noong tao siya, bakit 'ulo' pa rin niya ang Diyos kahit maluwalhati na siyang espiritu? At sa 1 Corinto 15:28, sinabi na sa hinaharap, ang Anak mismo ay 'pasasakop' sa Isa na nagpasailalim ng lahat ng bagay sa kaniya. Kung sila ay iisa sa esensya, hindi magkakaroon ng ganitong walang-hanggang hierarchy."
"Tungkol naman sa Juan 17:3, sinabi ni Jesus na ang Ama ang 'tanging tunay na Diyos.' Ang salitang 'tanging' (Griyego: monos) ay napaka-eksklusibo. Kung si Jesus ay bahagi ng isang 'Diyos sa kalikasan,' bakit hindi niya isinama ang sarili niya sa pagpapakilalang iyon?
Isipin mo ito: kung sasabihin ko sa asawa ko na 'ikaw ang tanging babae na iniibig ko,' ibig sabihin ba noon ay may iba pa akong iniibig pero 'exclusive' lang siya sa role na 'yun? Hindi, 'di ba? Ang 'tangi' ay nag-aalis sa lahat ng iba pa. Kung ang Ama ang 'tanging tunay na Diyos,' si Jesus ay hindi maaaring maging 'ang Diyos' sa parehong diwa. Siya ang 'sinugo' ng Diyos, at ang nagsugo ay laging mas mataas kaysa sa sinugo."
"Sabi mo ay wika lang ng nagkatawang-tao ang pagsasabi ni Jesus ng 'aking Diyos.' Pero kahit noong nasa langit na si Jesus at maluwalhati na, tinawag niya pa rin ang Ama na 'aking Diyos.' Sa Pahayag 3:12, apat na beses na binanggit ng maluwalhating Jesus ang pariralang 'ang aking Diyos.' Ibig sabihin, kahit sa langit, si Jehova pa rin ang Diyos ni Jesus.
Ngayon, tungkol kay Tomas na nagsabing 'Panginoon ko at Diyos ko': Hindi ito nangangahulugang binago ni Tomas ang kaniyang paniniwala na si Jesus ang Anak ng Diyos. Sa katunayan, pagkatapos na pagkatapos ng kwento ni Tomas, isinulat ni Juan sa Juan 20:31 ang dahilan kung bakit niya isinulat ang buong Ebanghelyo: 'upang maniwala kayo na si Jesus ang Kristo, ang Anak ng Diyos.' Hindi sinabi ni Juan na 'isinulat ko ito para maniwala kayo na si Jesus ang Diyos.' Ang bulalas ni Tomas ay pagkilala kay Jesus bilang 'divine' o kinatawan ng Diyos—isang 'diyos' sa diwa na siya ang makapangyarihang kinatawan ni Jehova, gaya ng pagtawag kay Moises na 'Diyos' sa harap ni Paraon (Exodo 7:1)."
"Kumbaga, ang buong context ni Juan ay hindi para ituro na si Jesus ay ang Diyos, kundi si Jesus ang Anak na lubos na nagpapakilala sa Diyos. Ang 'category error' na sinasabi mo ay mas nalulutas kung tatanggapin natin na si Jesus ay may sariling identidad bilang Anak, na kailanman ay hindi naging kapantay ng kaniyang Ama at Diyos, si Jehova."
1. Tungkol sa intensyon ni Juan, article, at “theios”
Maling premise #1: “Kung pantay ang kalikasan, dapat gumamit si Juan ng theios.”
Ito ay grammatically at historically mali.
Una, theios sa Koine Greek ay hindi ginagamit para tukuyin ang personal na Diyos. Ginagamit ito para sa:
banal na katangian
makalangit
o mga bagay na may kinalaman sa Diyos
Hindi ito kailanman ginamit ni Juan (o ng NT writers) bilang pamalit sa theos kapag tinutukoy ang persona ng Diyos. Kung ginamit ni Juan ang theios, lalo niyang ibinaba ang pahayag, dahil ang theios ay adjective, hindi ontological identification.
Ang tanong ay hindi “anong salita ang puwedeng gamitin,” kundi anong salita ang talagang ginamit—at ginamit ni Juan ang theos.
---
Maling premise #2: “Ang kawalan ng article ay malinaw na paraan para ipakitang hindi siya ang mismong Diyos.”
Ito ay hindi totoo sa Greek syntax.
Ang dahilan kung bakit walang article ang theos sa Juan 1:1c ay hindi para gawing “lesser god” ang Logos, kundi para maiwasan ang Sabellianism (na ang Logos at ho theos ay iisang persona).
Kung ginamit ni Juan ang ho theos ēn ho logos, sasabihin niyang:
ang Logos at ang Diyos ay iisang persona
Kaya ang kawalan ng article ay proteksyon laban sa modalism, hindi denial ng pagka-Diyos.
Ito ang dahilan kung bakit:
definite sense: mali (dahil magiging parehong persona)
indefinite sense: mali (dahil wala sa Jewish monotheism ang “isang diyos”)
qualitative sense: tama (ano ang Logos sa kalikasan)
At ang qualitative theos ≠ “tulad-diyos lang.” Sa Greek, ang qualitative predicate nominative ay nagsasaad ng essence, hindi degree.
---
Maling premise #3: “Qualitative = hindi kapantay.”
Walang Greek grammar book ang nagtuturo nito.
Ang “qualitative” ay sagot sa tanong na: Ano siya sa kalikasan?
Hindi: Gaano siya kataas kumpara sa Ama?
Iyan ay philosophical insertion, hindi grammatical conclusion.
---
2. “Walang talata na nagtuturo ng iisang kalikasan, magkaibang persona”
Ito ay argument from silence, at mali rin sa paraan ng pagbasa ng Bibliya.
Walang talata na nagsasabing:
“May dalawang kalikasan si Cristo” (pero tinatanggap nila ito)
“Ang Bibliya ay 66 na aklat” (pero tinatanggap nila ito)
“Ang Diyos ay omnipresent” (termino lang, pero malinaw ang konsepto)
Ang Bibliya ay nagtuturo ng doktrina sa pamamagitan ng synthesis, hindi sa isang verse na parang dictionary.
Sa Juan pa lang:
Ang Logos ay Diyos (1:1)
Ang Logos ay kasama ng Diyos (1:1)
Lahat ng nilalang ay ginawa sa pamamagitan niya (1:3)
Siya ay buhay sa sarili niya (1:4)
Tinatawag siyang “tanging Anak na Diyos” sa ilang manuscripts ng 1:18
Hindi ito simpleng “Ama ay Diyos, Anak ay Anak.”
Ito ay relational monotheism, hindi simplistic Unitarianism.
---
3. Juan 1:18 – “Walang nakakita sa Diyos”
Ito ay maling gamit ng talata.
Una, sa parehong verse: “Ang bugtong na Diyos (monogenēs theos) na nasa sinapupunan ng Ama, siya ang nagpakilala sa kanya.”
Kung “walang nakakita sa Diyos” ay absolute statement, babagsak din ang JW reading, dahil si Jesus ay tinawag ding “theos” dito sa mas matibay pang anyo.
Ang punto ni Juan:
Walang nakakita sa Diyos sa Kanyang di-nakikitang kalikasan
Ngunit ang Diyos ay ipinahayag sa pamamagitan ng Anak
Ito ay consistent sa:
Juan 14:9 – “Ang nakakita sa akin ay nakakita sa Ama” Hindi ibig sabihin nakita nila ang Ama bilang persona, kundi nakita nila ang ganap na pahayag ng Diyos.
---
4. “Dalawang Diyos” at Marcos 12:29
Ito ay false dilemma.
Ang pagpipilian ay hindi:
Unitarianism
o Ditheism
May ikatlong option na mismong nasa Bibliya:
Isang Diyos sa esensya
Magkaibang persona sa relasyon
Ang Shema (“iisa ang Jehova”) ay numerical unity, hindi philosophical simplification. Sa OT mismo:
Ang Salita ng Diyos ay personal
Ang Karunungan ay personal
Ang Espiritu ng Diyos ay personal
Hindi ito polytheism, kundi complex monotheism.
---
5. Juan 1:3 at ang “lahat ay may exception”
Ang example sa 1 Corinto 15:27 ay hindi parallel.
Doon:
May explicit clarification: “maliban sa Diyos” Sa Juan 1:3:
Walang ganitong exception
At dinagdagan pa: “kahit isa ay wala”
Kung si Logos ay nilalang:
Siya ay kabilang sa “ginawa”
Ngunit malinaw na sinasabi: wala kahit isa ang nagawa na hiwalay sa kanya
Hindi ito rhetorical “lahat.”
Ito ay absolute ontological claim.
---
6. Colosas 1:15 at “panganay”
Ang “panganay” (prōtotokos) ay termino ng ranggo, hindi pinagmulan.
Sa OT:
Israel = panganay ng Diyos (Exo 4:22)
David = panganay kahit bunso (Awit 89:27)
At sa Colosas mismo:
“sapagkat sa kanya nilikha ang lahat” Hindi: “pagkatapos niyang malikha”
Ang “ibang” sa NWT ay idinagdag, hindi nasa Griyego. Iyan ay interpretasyon, hindi translation.
---
7. Kawikaan 8
Ito ay poetic personification, hindi literal biography.
Kung literal:
Ang Karunungan ay babae
Nilikha siya
May simula siya
Hindi siya persona sa NT
At higit sa lahat:
Walang NT writer na nagsabing “si Jesus ang Karunungan ng Kawikaan 8” sa ontological sense
Ginagamit ito selectively, hindi exegetically.
---
8. Juan 14:28, 1 Cor 11:3, 1 Cor 15:28
Ang hierarchy ay functional at relational, hindi ontological.
Sa Trinity:
Ang Ama ay pinagmulan
Ang Anak ay nagmumula sa Ama
Ngunit pareho ang kalikasan
Kung ang hierarchy ay nangangahulugang mas mababang kalikasan:
Ang babae ay mas mababang uri ng tao kaysa lalaki (1 Cor 11:3) Na malinaw na mali.
---
9. Juan 17:3 at “monos”
Ang “tanging tunay na Diyos” ay hindi exclusion ng Anak, kundi distinction ng Ama bilang:
pinagmulan
sinugo
Sa parehong aklat:
Ang Salita ay Diyos
Ang Ama ay Diyos
Walang contradiction dahil magkaiba ang persona
Ang analogy ng asawa ay category mistake. Ang usapan dito ay:
relational language
hindi metaphysical denial
---
10. Pahayag 3:12 – “aking Diyos”
Ito ay Christology from incarnation.
Kahit sa OT:
Ang Mesias ay may Diyos (Awit 45:7)
Ngunit tinawag ding Diyos (Awit 45:6)
Hindi contradiction, kundi relational order.
---
11. Tomas at Juan 20:31
Juan 20:31 ay hindi limitasyon, kundi purpose statement.
Hindi sinabing: “Hindi ako nagsulat para ipakita na Diyos siya.”
At ang pahayag ni Tomas:
Direktang kay Jesus
Tinanggap ni Jesus
Walang correction
Ang paghahambing kay Moises ay sablay:
Walang sumamba kay Moises
Walang tumawag kay Moises ng “Panginoon ko at Diyos ko”
---
Ang problema rito ay hindi kakulangan ng logic, kundi pagpilit ng isang simpleng modelo sa isang mas maya
mang teksto.
Si Juan ay malinaw:
Ang Ama ay Diyos
Ang Salita ay Diyos
Hindi sila iisang persona
Walang dalawang Diyos
Kung tatanggalin ang pilosopikal na filter at babasahin ang teksto sa sarili nitong wika, hindi bumababa si Cristo sa pagiging nilalang—ang itinatanghal siya bilang Diyos na nagpakilala sa Diyos.
Isa pang patunay na Dios din ang Anak ay sa Original o mas naunang manuscripts ay nakasulat sa bandang Juan 1:18 ay Monogenes Theou o sa English ay Only Begotten God.
Binigyan ng United Bible Society (UBS) ang variant reading na ito na may Rating B, kaysa sa variant reading na, Only Begotten Son na Walang binigay na UBS Rating.
Sa madaling salita, higit nakakatiyak Ang mga bible scholars na Ang variant na Monogenes Theos ang original kaysa sa Isa na mas huling nagsulat
PH