BASAHIN AT UNAWAIN 
*wala akong balak makipag siraan sa kapwa ko Filipino
Isipin mo, pre, kung si Duterte ang naging lider ng Pilipinas sa mas mahabang panahon, gaya ng nagawa niya sa Davao. Malamang mas maraming Pilipino ang maipagmamalaki ang bansa natin ngayon. Hindi naman perpekto ang kanyang pamumuno, pero hindi maikakaila na marami siyang nagawa na nakita at naramdaman ng ordinaryong mamamayan.
Sa panahon niya, maraming Pilipino ang nakaramdam ng mas mahigpit na pagpapatupad ng batas at mas mabilis na aksyon ng gobyerno. Maraming OFW ang naging proud na Pilipino dahil nakita nilang may lider na handang manindigan para sa bansa. Tandaan natin na maraming OFW ang napilitang mangibang-bansa dahil sa kakulangan ng oportunidad at matagal na problema ng korapsyon dito sa Pilipinas.
Ikaw rin, pre, tatanda ka. Ang maiiwan dito ay ang mga anak, apo, at susunod na henerasyon. Kaya mahalagang isipin natin kung anong klaseng bansa ang gusto nating ipamana sa kanila. Isang bansang nagkakaisa at nagtutulungan, o isang bansang puro awayan at siraan dahil sa pulitika?
Tawagin n'yo na akong DDS kung gusto ninyo, kahit hindi naman talaga ako DDS. Taga-Davao ako at alam ko ang tunay na ibig sabihin ng DDS bago pa ito naging political label. Matagal din akong tumira sa Luzon at noong 2018 lamang ako permanenteng nanirahan dito sa Davao. Sa dami ng lungsod at probinsyang napuntahan ko sa Pilipinas, dito ko nakita ang isang bagay na bihira kong makita sa iba—ang pagkakaisa ng mga mamamayan.
Hindi perpekto ang Davao, pero dito ko nakita ang mga taong marunong magtulungan, may respeto sa kapwa, may disiplina, at may malasakit sa komunidad. Hindi iyong puro plastikan, traydoran, at hilahan pababa para lang sa pansariling interes o kulay ng pulitika. Kaya kapag sinasabi kong may mga bagay na puwedeng tularan mula sa Davao, hindi iyon dahil bulag akong tagasuporta ng isang politiko. Sinasabi ko iyon dahil nakita ko mismo ang pagkakaiba at naranasan ko ito bilang isang ordinaryong Pilipino.
Hindi man tayo pare-pareho ng sinusuportahan, dapat ang unahin natin ay ang kapakanan ng Pilipinas. Matagal nang nagpapalitan ng kapangyarihan ang iba't ibang kampo sa pulitika, pero marami pa ring problema sa droga, kriminalidad, kahirapan, at korapsyon. Kaya hindi rin makatarungan na sisihin lamang ang isang panig habang pinapalampas ang pagkukulang ng iba.
Sa thesis ko nga, isinulat ko na mahalaga ang pagkakaroon ng mas malalim na pagmamahal sa bayan at responsibilidad bilang mamamayan. Isa sa mga ideyang inilatag ko ay ang pagkakaroon ng enlistment o national service upang maranasan ng mga Pilipino ang disiplina, sakripisyo, at paglilingkod sa bansa. Hindi para gawing kasangkapan ng pulitika ang mamamayan, kundi para mas mapalakas ang pagkakaisa, pagkamakabayan, at malasakit sa kapwa.
Sa huli, hindi Duterte laban sa Dilawan, Kakampink, o kung sino mang politiko ang tunay na laban. Ang tunay na laban ay kung paano natin iaangat ang Pilipinas para sa susunod na henerasyon. Kapag mas mahal natin ang bayan kaysa sa pulitika, mas may pag-asa tayong magkaroon ng isang matatag, maunlad, at nagkakaisang bansa.