Gentleman007
Forum Expert
1. Ang "Vowel Points" sa mga Aleppo at Leningrad Codex
Ang Leningrad Codex (ang pinakalumang kumpletong manuskrito ng Hebrew Bible, ~1008 AD) ay nagpapakita ng iba't ibang vowel markings sa Tetragrammaton (YHWH).- Sa maraming pagkakataon, ang mga vowel na ginamit dito ay nagpapahiwatig ng bigkas na "Yehovah" (o Yehowah).
- Sinasabi ng mga JW na kung ang layunin lang ng mga Masoretes (mga tagakopya) ay itago ang pangalan, dapat ay consistent sila sa paglalagay ng vowels ng Adonai. Pero sa ilang manuskrito, ang vowels na nakalagay ay hindi eksaktong sa Adonai, kundi mas malapit sa orihinal na bigkas ng pangalan.
2. Ang Testimonya ng mga Karaite Jews
May isang grupo ng mga Judio na tinatawag na Karaites (mga Judio na sumusunod lamang sa nakasulat na Torah at hindi sa oral tradition).- Ayon sa ilang Karaite scholars (gaya ni Nehemia Gordon, na isang Hebrew manuscript expert), may mga nakitang libo-libong Hebrew Bible manuscripts kung saan ang vowels ay malinaw na nagbabasa bilang "Ye-ho-vah." * Ang argumentong ito ay sumusuporta sa ideya na ang tunog na "O" sa gitna ay hindi basta singit lang, kundi bahagi talaga ng orihinal na bigkas.
3. Mga Sinaunang Inskripsiyon (Non-Biblical)
May mga nahanap na artifacts sa labas ng Bible na nagpapakita ng paggamit ng pangalan:- Moabite Stone (Mesha Stele): Mula noong 9th Century BC, binanggit dito ang pangalan ng Diyos ng Israel (YHWH). Nagpapatunay ito na ang pangalan ay hayagang ginagamit noon maging ng ibang bansa.
- Lachish Letters: Mga sulat sa putik (pottery) na gumagamit ng pangalang YHWH sa kanilang mga pagbati. Pinapatunayan nito na ang pangalan ay bahagi ng pang-araw-araw na salitaan ng mga Israelita, hindi lang isang "secret" word.
4. Ang "Theophoric Names" sa Dulo ng Pangalan
Napansin natin ang "Jeho-" sa unahan (tulad ng Jehoshaphat). Pero tingnan mo naman ang mga pangalan na nagtatapos sa pangalan ng Diyos:- Elijah (Eliyahu) – "Ang aking Diyos ay si Yahoo (Yah-hoo)"
- Isaiah (Yeshayahu)
- Jeremiah (Yirmeyahu)
- Hezekiah (Hizkiyahu)
Ang lahat ng ito ay nagtatapos sa tunog na "Yahu". Kung pagsasamahin ang unahan (Yeho-) at dulo (-yahu), mas nagiging lohikal ang tatlong pantig na Ye-ho-va kaysa sa dalawang pantig na Yah-weh.
Bakit ito "Tama" para sa kanila (Summary of Logic):
- Practicality: Ang "Jehovah" ay ang pangalang kilala ng mundo sa loob ng maraming siglo. Kung papalitan ito ng "Yahweh," kailangan ding palitan ang "Jesus" ng "Yeshua," na magdudulot lang ng kalituhan.
- Consistency: Kung ang lahat ng pangalan sa Bible (Jehoshaphat, Jehu, Jehozadak) ay nagsisimula sa "Jeho," mas consistent na ang pangalan ng Diyos ay magsimula rin sa tunog na iyon.
- Divine Will: Naniniwala silang hindi hahayaan ng Diyos na mawala ang tamang bigkas o pagkakakilanlan sa Kanyang pangalan sa loob ng libo-libong taon kung gusto Niyang tawagin Siya ng mga tao.
Isang Mahalagang Paalala:
Kahit ang mga JW ay umaamin na walang sinuman sa ngayon ang makakapagsabi nang 100% kung ano ang eksaktong bigkas ni Moses. Ang pinaninindigan nila ay: Mas mahalaga na gamitin ang pangalan (sa kahit anong anyo na tinatanggap sa wika mo) kaysa hindi ito gamitin at palitan lang ng titulong "Lord."Interesado ka bang malaman kung saan-saang mga lugar o simbahan makikita ang pangalang Jehova o ang YHWH na nakaukit sa mga pader o sining? May mga sikat na katedral sa Europe na may ganito!
